Chi Hội Khoa Học Lịch Sử Trịnh Hoài Đức > Thông báo > Vô cùng thương tiếc Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, Chủ tịch Hội Khoa học lich sử Việt Nam Phan Huy Lê.

Vô cùng thương tiếc Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, Chủ tịch Hội Khoa học lich sử Việt Nam Phan Huy Lê.

Giáo sư Phan Huy Lê đã qua đời vào lúc 13 giờ 6 phút ngày 23 tháng 6 năm 2018 tại Bệnh viện Bạch Mai, hưởng thọ 84 tuổi.

Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Phan Huy Lê là một trong những chuyên gia hàng đầu về lịch sử Việt Nam. Giáo sư giữ trọng trách Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam năm nhiệm kỳ liên tục: Khóa II (1990 – 1995), khóa III (1995 – 2000), khóa IV (2000 – 2005), khóa V (2005 – 2010), khóa VI (2010-2015).

Giáo sư sinh ngày 23 tháng 2 năm 1934 tại xã Thạch Châu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam. Ông là hậu duệ của Thượng thư, nhà Ngoại giao Phan Huy Ích, nhà Bác học Phan Huy Chú, Thượng thư – Nhà Văn hóa Phan Huy Vịnh. Thân sinh Phan Huy Tùng (1878 – ?) ( đỗ Hội nguyên và Tam giáp đồng Tiến sĩ khoa Quý Sửu – năm 1913), Lang trung Bộ Hình triều Nguyễn. Mẹ ông là người dòng họ Cao Xuân giàu truyền thống khoa bảng với các danh nhân: Cao Xuân Dục, Cao Xuân Tiến, Cao Xuân Huy.

Năm 1952, ông học Dự bị Đại học ở Thanh Hóa. Năm 1956, ông tốt nghiệp cử nhân Sử-Địa trường Đại học sư phạm Hà Nội, sau đó làm trợ lý giảng dạy Bộ môn Lịch sử Việt Nam cổ trung đại, khoa Lịch sử trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Năm 1958, ông là chủ nhiệm bộ môn Việt Nam cổ trung đại khi mới 24 tuổi. Năm 1988, ông sáng lập Trung tâm hợp tác nghiên cứu Việt Nam ( thuộc trường Đại học Tổng hợp Hà Nội ), tiền thân của Trung tâm nghiên cứu Việt Nam và Giao lưu văn hóa, sau này là Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển. Năm 1995, ông sáng lập Khoa Đông phương học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Năm 2004-2009, ông giữ chức Chủ tich Hội đồng khoa học và Đào tạo của Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và Giao lưu văn hóa đã phát triển thành Viện Việt Nam học và Khoa phát triển.

Ông được Nhà nước phong hàm Giáo sư đợt đầu tiên (năm 1980); danh hiệu Nhà giáo Nhân dân (năm 1994); giải thưởng nhà nước (năm 2000). Ông là người Việt Nam đầu tiên được Nhật Bản trao tặng Giải thưởng Quốc tế Văn hóa Châu Á Fukuoka (năm 1996). Năm 2002, ông được Chính phủ Pháp trao tặng Huân chương Cành cọ Vàng. Năm 2011, ông được Báo thể thao văn hóa trao tặng giải thưởng “Bùi Xuân Phái – vì tình yêu Hà Nội”. Tháng 5/2011, ông được bầu làm Thông tín viên ngoại giao (Correspondant étranger) của Viện Hàn lâm Văn khắc và Mỹ văn Pháp. Năm 2014, ông được Giải thưởng danh dự Pháp ngữ do nhóm Đại sứ quán, phái đoàn và tổ chức Pháp ngữ tại Hà Nội trao tặng. Năm 2016, ông được Viện Viễn Đông Bác cổ (Pháp) trao tặng Tiến sĩ danh dự.  Năm 2016, ông được trao tặng Giài thưởng Hồ Chí Minh về khoa học cho công trình Lịch sử và Văn hóa- Tiếp cận bộ phận.

Giáo Sư Phan Huy Lê đã để lại cho chúng ta những tác phẩm như:

  • Khởi nghĩa Lam Sơn và phong trào đấu tranh giải phóng đất nước vào đầu thế kỳ XV (viết chung ), NXB khoa học xã hội, 1965, tái bản 1969.
  • Khởi nghĩa Lam Sơn (In lần thứ ba, có bổ sung và sửa chữa) (Viết chung ), NXB Khoa học xã hội, 1977.
  • Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 và năm 1288.
  • Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam hiện nay (3 tập).
  • Lịch sử Việt Nam, tập II. Giáo trình lịch sử Việt Nam, Đại học Tổng hợp Tp.Hồ Chí Minh, 1978.
  • Lịch sử chế độ Phong kiến Việt Nam, tập II, NXB Giáo dục, 1960. Tái bản 1962.
  • Lịch sử chế độ Phong kiến Việt Nam (chủ biên), tập III, NXB Giáo dục, 1960, tái bản 1965.
  • Nguyễn Trãi, Quân trung từ mệnh tập (chú thích về lịch sử và địa lý .NXB Sử học, 1961.
  • Nguyễn Trãi toàn tập (Chú thích, bổ sung và sắp xếp lại phần “Quân trung từ mệnh tập và chiếu biểu triều Lê “, NXB khoa học xã hội, 1976.
  • Nguyễn Trãi (1380-1442) (Viết chung ), 1980.
  • L’itinéraire d’un historien britanique (viết chung ). Le courrier du Vietnam 1/1982.
  • Một số trận quyết chiến chiến lược trong lịch sử dân tộc (viết chung), NXB Quân đội nhân dân, 1976.
  • Tìm hiểu về phong trào nông dân Tây Sơn.NXB Giáo dục, 1961.
  • Lịch sử Việt Nam tập I (đồng tác giả với Trần Quốc Vượng). Đại học và Trung học chuyên nghiệp, 1983, tái bản 1985 và 1991.
  • Lịch sử Việt Nam 4 tập (chủ biên, tác giả chính của 2 tập I và II).
  • Tìm về cội nguồn (2 tập).
  • Nghệ Tĩnh hôm qua và hôm nay (chủ biên), NXB Quân đội nhân dân, 1988.
  • Văn hóa Việt Nam tổng hợp: những bước đi của lịch sử Đại thắng Thăng Long xuân Kỉ Dậu (1789) (viết chung), VHVN,1989.
  • Phan Huy Chú: Hải trình chí lược/ Récit sommaire d’un voyage en mer (1933) (do Phan Huy Lê, Claudine Salmon & Tạ Trọng Hiệp dich và giới thiệu). Cahier d’Archipel 25, Paris, 1994.
  • Địa bạ Hà Đông (chủ trì .Trung tâm hợp tác Nghiên cứu Việt Nam xuất bản, 1995.
  • Thăng Long – Hà Nội (viết chung), NXB chính trị quốc gia,1995.
  • Gia tộc và gia phổ Việt Nam (tiếng Nhật) do S,Tsuboi biên tập, Nhật Bản, 1995.

 

Giáo sư Phan Huy Lê là thầy giáo giảng dạy bậc Đại học và Sau Đại học, trực tiếp đào tạo nhiều thế hệ học trò đã và đang phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Giáo sư là người thầy mẫu mực được đồng nghiệp, học sinh kính trọng và quý mến. Giáo sư đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Chi hội KHLS Trịnh Hoài Đức kính cẩn tiễn đưa Giáo sư, Nhà giáo nhân dân, Chủ Tịch Hội Khoa học Lich sử Việt Nam Phan Huy Lê về nơi an nghỉ cuối cùng.

Xin thành kính chia buồn với gia quyến của giáo sư.

Kính viếng.